"Mobilizujemy maruderów". Stowarzyszenie alarmuje: przepisy są, ale brakuje ich egzekwowania

Organizacja z niepokojem zauważa, że trend poprawy jakości powietrza, zarówno w Polsce, jak i na naszym terenie, odwraca się. Dane z roku 2023 (ujęte w rankingu Polskiego Alarmu Smogowego), które pokazywały, że śląskie miasta wypadły z rankingu najbardziej zanieczyszczonych miast pod względem przekraczania norm stężeń pyłów PM10 i PM 2,5 oraz benzo(a)pirenu w Polsce, są już niestety nieaktualne. Walka o czyste powietrze trwa nadal, mimo dużego zaangażowania zarówno ze strony rządowej i samorządowej, jak i - a może przede wszystkim - samych mieszkańców.

Aby odwrócić ten niekorzystny trend Stowarzyszenie Nie Dokarmiaj Smoga rozpoczęło kolejną edycję akcji edukacyjno - informacyjnej zachęcającej do wymiany pozaklasowych kotłów na niskoemisyjne pod nazwą "MOBILIZUJEMY MARUDERÓW".

"Dotychczasowe doświadczenia jasno wskazują, że tylko działania mające na celu ograniczenie niskiej emisji mogą spowodować poprawę jakości powietrza, którym na co dzień oddychamy i wpłynąć na poprawę naszego zdrowia i samopoczucia. Zaangażowanie naszych mieszkańców już poprawiło jego jakość, ale nadal istnieją domy i mieszkania ogrzewane w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami. I w tym miejscu chcielibyśmy podkreślić, że ogrzewanie naszych mieszkań pozaklasowymi źródłami ciepła, dla uproszczenia nazwijmy je "kopciuchami", to już wykroczenie w świetle naszego prawa. Za jego nieprzestrzeganie grozi mandat karny (do 500,00 zł) lub grzywna nałożona przez sąd (do
5 000,00 zł)" - przypomina organizacja.

- Pomimo, że wprowadzone uchwałą antysmogową przepisy nadały gminom bezpośrednie narzędzia prawne do sprawdzania, czym palą mieszkańcy i czy dotrzymują terminów wymiany kotłów, to naszym zdaniem gminy z tego prawa korzystają w zbyt małym zakresie. Zdziwienie budzi fakt, że mimo iż urzędnicy mają do dyspozycji potężną bazę danych, czyli Centralną Ewidencję Emisyjności Budynków, i są w stanie wytypować do kontroli te adresy, gdzie stosowane są źródła na paliwa stałe, a przede wszystkim kopciuchy, to bardzo często kontrole przeprowadzane są w budynkach, gdzie źródłem ciepła jest kocioł gazowy czy pompa ciepła. Liczby się zgadzają, ale jaki jest sens takich kontroli? - mówi Aleksandra Antes Szewczyk - prezes Stowarzyszenia Nie Dokarmiaj Smoga.

"Analizując dostępne dane dotyczące sposobu egzekwowania przez gminy uchwały antysmogowej wykazują jednoznacznie, że oficjalnie obowiązujące przepisy zakazujące używania kopciuchów i palenia najgorszej jakości paliwami nie są w praktyce egzekwowane ani przestrzegane. Choć terminy wejścia w życie restrykcji w Województwie Śląskim, tysiące nielegalnych kotłów nadal dymi, a system kontroli okazuje się niewydolny. Obawiamy się także, że wpływ na tą sytuację mają zmiany wprowadzone do rządowego programu Czyste Powietrze, niekorzystne z punktu widzenia chcących skorzystać z tego wsparcia rządowego. Apelujemy zatem do rządzących o wprowadzenie w nim korzystniejszych dla beneficjentów zmian" - piszą przedstawiciele organizacji.

"Pamiętajmy, że dym z jednego kopciucha potrafi zadymić całą ulicę i obniżyć komfort życia oraz zdrowie dzieci i bliskich. Wymiana nawet jednego starego pieca to realny krok, w którym decyzja właściciela jednego domu tworzy czystsze powietrze dla całej okolicy. Każdy nowoczesny system ogrzewania odejmuje tonę szkodliwego dymu z lokalnej przestrzeni, dając sobie i sąsiadom lżejszy oddech" - przypomina NDS.

- Tysiące pojedynczych zmian łączą się w wielki efekt, który usuwa trujący pył z Twojej miejscowości! - podsumowuje Stowarzyszenie.