Bielsko-Biała we wspomnieniach. Jesienią będzie można odkrywać historię miasta z perspektywy mieszkańców

W ramach projektu „Pamięć miasta” powstaje społeczne archiwum Bielska-Białej. Jego twórcy skupiają się przede wszystkim na codzienności mieszkańców. Zbierają wspomnienia dotyczące miejsc spotkań, sposobów spędzania wolnego czasu, codziennych zwyczajów i wydarzeń, które dla poszczególnych osób były ważne, choć niekoniecznie trafiły do oficjalnych kronik.

Część zgromadzonych materiałów zostanie zaprezentowana w przestrzeni miasta. W 12 lokalizacjach pojawią się punkty wystawowe, a w sześciu miejscach będzie można również odsłuchać nagrane wspomnienia mieszkańców. Trasę będzie można przejść w całości albo odwiedzać poszczególne punkty niezależnie od siebie.

Spotkania, spacer i warsztaty

Program projektu obejmuje również kilka jesiennych wydarzeń. Pierwsze odbędzie się 24 września o godz. 18.00 w Preisnerówce. Dr Maciej Bujakowski poprowadzi wykład „Życie codzienne w powojennej Bielsku-Białej”, poświęcony codzienności mieszkańców miasta po zakończeniu wojny.

26 września o godz. 10.00 rozpocznie się spacer fotograficzny prowadzony przez Leszka Buzderewicza. Uczestnicy spotkają się przy moście na rzece Białej przy ul. 11 Listopada.

Z kolei 29 września o godz. 17.30 w Preisnerówce odbędą się warsztaty „Archikolaże pocztówkowe”. Uczestnicy wykorzystają stare pocztówki i archiwalne fotografie do stworzenia własnych obrazów i opowieści. Organizatorzy zaznaczają, że wcześniejsze doświadczenie nie jest wymagane.

Jesienią realizowany będzie także projekt „ZIN BB”, którego efektem ma być nieprzewodnikowa broszura archiwalna poświęcona Bielska-Białej. 8 października o godz. 17.30 w Klubokawiarni Aquarium na pierwszym piętrze BWA odbędą się warsztaty ZIN. Uczestnicy będą mogli stworzyć własną artystyczną broszurę dotyczącą miasta, jego przeszłości i osobistych historii.

Kulminacją projektu „Pamięć miasta” będzie otwarcie wystawy 10 października o godz. 12.00 na bielskim Rynku. Wydarzeniu będzie towarzyszył spacer filozoficzny poświęcony pamięci. W różnych punktach Bielska-Białej będzie można znaleźć fragmenty historii mówionej, czyli wspomnienia mieszkańców zapisane w formie nagrań.

Za projektami stoi Fundacja Ibidem, która powstała w grudniu 2025 roku. Organizacja działa na styku kultury i działań społecznych, zajmując się m.in. archiwistyką społeczną oraz tworzeniem przestrzeni do dialogu i przyglądania się historii oraz współczesności miejsca, w którym żyjemy.

Na spacery i warsztaty obowiązują zapisy mailowe pod adresem fundacjaibidem@gmail.com. W tytule wiadomości należy podać nazwę wydarzenia. Wykład zaplanowany na 24 września jest otwarty i nie wymaga wcześniejszego zgłoszenia.

Projekt „Pamięć miasta” dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Dziedzictwo społeczne” prowadzonego przez Centrum Archiwistyki Społecznej. Projekt „ZIN BB” został dofinansowany ze środków budżetowych Miasta Bielska-Białej - Polskiej Stolicy Kultury 2026.