Jak brzmi Bielsko-Biała? Nadchodzi 29. Festiwal Kompozytorów Polskich

Tegoroczna edycja nosi tytuł „GŁOSY MIASTA” i odbywa się w szczególnym momencie - w roku, w którym Bielsko-Biała jest Polską Stolicą Kultury 2026.

Przez trzy festiwalowe dni spojrzymy na miasto jak na wielką partyturę. Zapisaną przez kompozytorów, instrumentalistów, śpiewaków, pedagogów, twórców teatru i filmu. Będziemy odkrywać nazwiska doskonale znane, ale również historie, o których wiedzą dziś nieliczni. Bo muzyczna historia Bielska-Białej jest znacznie bogatsza niż mogłoby się wydawać.

To tutaj swoje partytury tworzyli kompozytorzy związani z Teatrem Polskim, Teatrem Lalek Banialuka i Studiem Filmów Rysunkowych. To właśnie w bielskim Studiu Filmów Rysunkowych młody Krzysztof Penderecki rozpoczynał pod koniec lat 50. swoją przygodę z muzyką do animacji. To stąd wywodzą się artyści występujący dziś na najważniejszych scenach. Tutaj działa jedna z najstarszych muzycznych instytucji miasta - szkoła muzyczna, obchodząca w 2026 roku 80-lecie. Tutaj przez pokolenia muzyka rozbrzmiewała w kościołach, teatrach, salach koncertowych i kinie. Podczas 29. festiwalu wszystkie te historie przemówią własnym głosem.

8 PAŹDZIERNIKA - MIASTO MŁODYCH MUZYKÓW

Festiwal rozpocznie się od spotkania z najmłodszą publicznością.
O godz. 11.30 odbędzie się koncert edukacyjny Bielskiego Towarzystwa Muzycznego z muzyką Zenona Kowalowskiego. To prawdziwa lekcja muzyki na żywo - bez szkolnej ławki i podręcznika, za to z instrumentalistami na wyciągnięcie ręki, opowieściami o utworach i możliwością poznania brzmienia poszczególnych instrumentów.

Wieczorem, o godz. 19.00, oficjalnie rozpoczniemy 29. Festiwal Kompozytorów Polskich. I będzie to inauguracja bardzo bielska. Na estradzie stanie Orkiestra Symfoniczna Państwowej Ogólnokształcącej Szkoły Muzycznej II stopnia w Bielsku-Białej. Szkoły, która w tym roku świętuje 80-lecie i której absolwentów można dziś spotkać w zespołach i orkiestrach w Polsce i poza jej granicami. Młodym muzykom towarzyszyć będą znakomici absolwenci szkoły - Arkadiusz Krupa oraz Mateusz Dubiel.
Koncert rozpocznie Hejnał Bielska-Białej Piotra Stachury - jeden z najbardziej charakterystycznych muzycznych znaków miasta. W programie znajdą się również utwory Małgorzaty Hussar, Henryka Mikołaja Góreckiego, Grażyny Krzanowskiej i Piotra Majchrzaka.

To wieczór, w którym spotkają się różne pokolenia bielskich muzyków - ci, którzy przed laty właśnie tutaj zaczynali, i ci, dla których wielka muzyczna przygoda dopiero się rozpoczyna.

9 PAŹDZIERNIKA - BIELSKO-BIAŁA JAK Z FILMU

Drugiego dnia przeniesiemy się do świata, który zna niemal każdy mieszkaniec miasta - świata teatru, filmu i animacji. Bolek i Lolek. Reksio. Banialuka. Teatr Polski. Studio Filmów Rysunkowych. Za obrazami, postaciami i spektaklami, które weszły do historii polskiej kultury, zawsze stała także muzyka. 9 października o godz. 19.00 przypomni ją Bielska Orkiestra Kameralna pod batutą Mateusza Walacha.
To będzie podróż przez muzyczne archiwa Bielska-Białej - od melodii dobrze znanych kilku pokoleniom widzów po kompozycje, które warto odkryć na nowo. Jednym z najbardziej fascynujących tropów tej historii jest Krzysztof Penderecki. Zanim stał się jednym z najważniejszych kompozytorów XX wieku, tworzył muzykę dla bielskiego Studia Filmów Rysunkowych i Banialuki. W 1959 roku rozpoczęła się jego współpraca ze Studiem Filmów Rysunkowych, dla którego powstała m.in. muzyka do animacji Bulandra i diabeł.

Podczas tego wieczoru historia nie będzie jednak muzealnym eksponatem. Zabrzmi na nowo. W nowych aranżacjach, w wykonaniu bielskich muzyków i dokładnie w tym mieście, w którym wiele z tych dźwięków narodziło się po raz pierwszy.

10 PAŹDZIERNIKA - GŁOSY MIASTA. WIELKI FINAŁ

Finał Festiwalu będzie muzyczną panoramą Bielska-Białej rozpisaną na solistów, chór i wielką orkiestrę symfoniczną. Na scenie spotkają się artyści reprezentujący zupełnie różne muzyczne światy: Renata Przemyk, Joanna Korpiela-Jatkowska, Maciej Leśniak i Małgorzata Łukasik. Towarzyszyć im będą Bielski Chór Kameralny Bielskiego Centrum Kultury oraz Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Śląskiej im. Henryka Mikołaja Góreckiego w Katowicach, którą poprowadzi Jan Stańczyk - wnuk patrona festiwalu.
Program tego wieczoru jest jak muzyczna mapa miasta. Pojawi się Viktor Clariss Czajanek, organista Katedry św. Mikołaja i jedna z niezwykle ciekawych postaci dawnego życia muzycznego Bielska. Zabrzmi muzyka Janusza Kohuta, Katarzyny Pietrzko i Karola Szymanowskiego. Będzie opera, muzyka chóralna, jazz, piosenka i utwory, których związki z Bielskiem-Białą mogą być dla publiczności prawdziwym odkryciem.

Usłyszymy również słynne Całuję twoją dłoń, madame Ralpha Erwina oraz Do grającej grosik wrzuć Güntera Oppenheimera i Mirosława Łebkowskiego.

Za każdym z tych utworów kryje się historia. Skąd pochodził autor jednego z największych przedwojennych przebojów? Co łączy Karola Szymanowskiego z Bielskiem? Kim była Felicja Kaszowska? Jak wyglądało muzyczne życie miasta ponad sto lat temu? I jak z Bielska można było trafić aż na scenę Metropolitan Opera?

Finał festiwalu będzie koncertem, ale również opowieścią pełną nieoczywistych połączeń i odkryć. A na zakończenie pojawi się jeszcze jeden symboliczny gest.

Orkiestra Filharmonii Śląskiej przyjedzie do Bielska-Białej z Katowic - miasta, które w 2027 roku przejmie tytuł Polskiej Stolicy Kultury. W ten sposób muzyka połączy dwie kolejne stolice kultury i symbolicznie przekaże pałeczkę dalej.

MIASTO MA WIELE GŁOSÓW

29. Festiwal Kompozytorów Polskich nie będzie więc tylko przeglądem dzieł polskich kompozytorów. Będzie portretem Bielska-Białej zapisanym dźwiękami.

Od organów Katedry św. Mikołaja, przez miejski hejnał i muzykę dawnych bielskich twórców, po Pendereckiego, Reksia, Bolka i Lolka, współczesnych kompozytorów, orkiestry, chóry i artystów, którzy właśnie tutaj stawiali pierwsze muzyczne kroki.

Przez trzy dni posłuchamy miasta

• Jego historii.
• Jego artystów.
• Jego pamięci.
• Jego nowych głosów.

Projekt dofinansowany ze środków budżetowych Województwa Śląskiego.

Polskie Stolice Kultury to inicjatywa, która ma na celu promowanie i wspieranie rozwoju kulturalnego polskich miast. Program został zainicjowany przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w 2024 roku jako odpowiedź na rosnące zainteresowanie kulturą i sztuką różnych regionów Polski. Koordynatorem Programu jest Narodowe Centrum Kultury. Mecenasem Programu jest Totalizator Sportowy.