bielsko.info - świeże spojrzenie na miasto

Reklama

Co, gdzie, kiedy?

  • 21 listopada 2022
  • 24 listopada 2022
  • wyświetleń: 556

W Kawiarni Filozoficznej o Plotynie i filozofii ekstazy

Za nami:

Organizatorzy zapraszają na kolejne, 339. spotkanie dyskusyjne z cyklu Kawiarnia Filozoficzna. Tym razem jego tematem będzie "Plotyn. Filozofia ekstazy". Wydarzenie odbędzie się w czwartek, 24 listopada o godzinie 20.00 w pubie Azyl.

Reklama

kawiarnia filozoficzna
Spotkanie Kawiarni Filozoficznej · fot. Kawiarnia Filozoficzna / Faceboook


Tekst:
1. Plotyn, Teksty wybrane
2. Pierre Hadot, Plotyn albo prostota spojrzenia (skrót)

Wprowadzenie: Artur Pałyga
___

Bez wątpienia, Plotyn, tak jak gnostyk, gdy jego dusza złączona jest z ciałem, czuje się jednak cały czas tym, kim był przed wejściem w ciało. Jego ,ja”, jego prawdziwe ,ja” nie jest z tego świata. Ale Plotyn nie musi oczekiwać kresu świata zmysłowego, żeby jego, ja”, istota duchowa, wróciła do świata duchowego. Ten świat duchowy nie jest miejscem ponadziemskim lub ponadkosmicznym, oddzielonym od ziemskiego świata bezkresem niebieskich przestrzeni. Również pierwotny stan nie jest stanem bezpowrotnie straconym, do którego doprowadzić mogłaby jedynie boska charis. Ten świat duchowy nie jest niczym innym jak najgłębszym ,ja”. Można go natychmiast osiągnąć, jeśli powróci się do samego siebie. (…)

Rzeczywiście, napotykamy tutaj mistyczne doświadczenie widzenia siebie samego , w którym postrzega się siebie jako to, co identyczne z Intelektem czy boskim Umysłem, jako to, co znajduje się w stanie „piękna nadzwyczajnego”, i w którym ma się świadomość, że osiągnęło się wyższy poziom życia i działania. Nie jest to jeszcze kontakt z najwyższą Zasadą, Jednem czy Dobrem, lecz z tym, co znajduje się na poziomie bezpośrednio wewnętrznym: z Umysłem. Plotyn nawiązuje w tym miejscu do uprzywilejowanych chwil, a nie do stanu ciągłego. Ma tu miejsce pewien rodzaj przebudzenia; coś, co aż do tego momentu było nieświadome, zawładnęło świadomością. Czy też raczej: indywiduum znajduje się w takim stanie, jakiego zazwyczaj nie doświadcza: w działaniu swym wykracza poza te stany świadomości i takie drogi rozumowania, do których przywykła. Jednak, po tych nietrwałych przebłyskach, jednostka ze zdziwieniem odnajduje siebie w tym samym stanie, w jakim była uprzednio, jako istotę żyjącą w ciele, świadomą samej siebie, myślącą i rozważającą to, co się jej przydarzyło.

To wewnętrzne doświadczenie Plotyn wyraża w języku zgodnym z tradycją platońską. Sytuuje samego siebie i swoje doświadczenie w centrum pewnej skali tego, co rzeczywiste, która rozciąga się od poziomu najwyższego - Boga, do najniższego - materii. Dusza ludzka, według tej doktryny, zajmuje miejsce pośrednie między tym, co od niej niższe, czyli materią, życiem ciała, a tym, co od niej wyższe, czyli życiem czysto intelektualnym właściwym boskiej inteligencji; jeszcze wyżej znajduje się już tylko czysta egzystencja zasady wszystkich rzeczy. Zgodnie z tym schematem, który odpowiada hierarchii przyjętej w tradycji platońskiej, żadnego stopnia rzeczywistości nie można wytłumaczyć, pomijając stopień wyższy: jedności ciała bez jedności duszy, która je ożywia; życia duszy bez życia wyższego Intelektu, który zawiera świat Form i platońskich Idei i który oświeca duszę oraz pozwala jej myśleć; życia samego Intelektu bez płodnej prostoty boskiej i absolutnej Zasady.

Interesujący jest fakt, że ten tradycyjny język służy Plotynowi do wyrażenia wewnętrznego doświadczenia, wskutek czego poziomy rzeczywistości stają się poziomami życia wewnętrznego, poziomami „ja”. Odkrywamy w ten sposób centralną intuicję Plotyna: ludzkie „ja” nie jest nieodwołalnie oddzielone od modelu wiecznego „ja”, takiego, który istnieje w boskiej myśli. To prawdziwe „ja”, to ,ja” w Bogu jest czymś w naszym wnętrzu. W niektórych doznaniach szczególnego rodzaju, które podnoszą poziom wewnętrznego napięcia, identyfikujemy się z nim, stajemy się tym wiecznym „ja”. Jego niewypowiedziane piękno wzrusza nas i przez to, że się z nim utożsamiamy, utożsamiamy się z samą boską Myślą, w której jest ono zawarte.

Te szczególne doświadczenia uświadamiają nam, że nie tracimy i nigdy nie straciliśmy kontaktu z naszym prawdziwym ,ja”. Jesteśmy zawsze w Bogu.

Pierre Hadot

mp / bielsko.info

Reklama

Komentarze

Zgodnie z Rozporządzeniem Ogólnym o Ochronie Danych Osobowych (RODO) na portalu bielsko.info zaktualizowana została Polityka Prywatności. Zachęcamy do zapoznania się z dokumentem.